Triveni (Tiếng Phạn: त्रिवेणी) nghĩa đen là: “Ba dòng hợp lại với nhau, nơi ba con sông thiêng gặp nhau, hợp lưu của sông Hằng (Ganges), sông Yamuna, và sông Sarasvati (dòng ngầm dưới lòng đất).”
“Những kinh mạch mỗi bên Ida và Pingala là các dây thần kinh giao cảm trái và phải quấn quanh cột trung tâm, giao nhau tại Ajna với Sushumna tạo thành một nút ba phần gọi là Triveni. Đây là một điểm trong tủy sống nơi các dây thần kinh giao cảm hợp lại và cũng là nơi chúng bắt nguồn. Những kinh mạch này cùng với Ajna hai thùy [2] và Sushumna tạo thành hình tượng Caduceus của thần Mercury. Ida bắt nguồn từ tinh hoàn phải và Pingala từ tinh hoàn trái. Chúng giao với Sushumna tại luân xa gốc Muladhara và tạo thành một nút ở đó. Nơi giao nhau của ba kinh mạch tại luân xa gốc Muladhara được gọi là Mukta Triveni. Ganga, Yamuna và Sarasvati ở trong các kinh mạch Pingala, Ida và Sushumna. Nơi gặp nhau này được gọi là Brahma Granthi. Chúng cũng giao nhau tại Anahata và Ajna Chakra. Trong vũ trụ vi mô, chúng ta cũng có một Triveni tại Prayag [3], nơi ba con sông Ganga, Yamuna và Sarasvati hợp lưu.”
– Swami Sivananda, Kundalini Yoga
[1] Ajna (tiếng Phạn: आज्ञा) thường được gọi là chakra con mắt thứ ba hoặc chakra trán, là một trong bảy luân xa chính trong hệ thống năng lượng của yoga và triết học Ấn Độ.
[2] Ajna hai thùy: xem hình.
[3] Prayag thường được liên hệ với thành phố Prayagraj (trước đây gọi là Allahabad), nằm ở bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi hội tụ của ban con sông thiêng liêng.
“Có một kho sức mạnh và tri thức vô tận trong mỗi người. Hãy học cách khai thác nguồn lực này. Đi sâu vào bên trong. Chìm xuống. Lặn xuống dòng nước thiêng bất tử—Triveni linh thiêng (nơi hợp lưu của ba dòng chảy, nơi sông Ganga và Yamuna gặp nhau cùng dòng sông ngầm Saraswati).”
– Swami Sivananda, Practical Way to Self-realization
“Người ta nói rằng có 35 triệu kinh mạch trong cơ thể con người, một số thô và một số vi tế. Nadi có nghĩa là dây thần kinh hoặc động mạch theo nghĩa thông thường. Tuy nhiên, tất cả các kinh mạch được đề cập trong các sách về Yoga không thuộc dạng vật lý, mà là các kênh năng lượng vi tế.
Trong số các kinh mạch này, có 14 kinh mạch chính; và trong số 14 kinh mạch này, ida, pingala, và sushumna là quan trọng nhất; và một lần nữa, trong ba kinh mạch này, sushumna là lớn nhất, tất cả các kinh mạch khác đều phụ thuộc vào nó. Sushumna nằm trong phần rỗng của meru (cột sống) trong trục não-tủy. Nó kéo dài từ luân xa Muladhara, trung tâm đất Tattvik, đến vùng não. Sushumna có dạng lửa (vahni-svarupa), và bên trong nó là vajrini-nadi dạng mặt trời (surya-svarupa). Bên trong nữa là chitra hoặc chitrini-nadi, còn được gọi là Brahma-nadi, dạng mặt trăng (chandra-svarupa). Sushumna do đó là có ba phẩm chất (tri-guna). Các đóa sen khác nhau trong các luân xa khác nhau của cơ thể (xem chi tiết) đều bắt nguồn từ chitra-nadi. Các luân xa được mô tả là các nút trong kinh mạch, mỏng như một phần nghìn của sợi tóc.
Bên ngoài meru và mỗi bên của sushumna là các kinh mạch ida và pingala. Ida nằm bên trái, và quấn quanh sushumna, có lối ra ở lỗ mũi trái. Pingala nằm bên phải, và cũng quấn quanh, vào lỗ mũi phải. Sushumna, đan xen với ida và pingala và luân xa ajna, do đó tạo thành một biểu tượng của caduceus của Mercury. Ida có màu nhạt, dạng mặt trăng (chandra-svarupa), và chứa dưỡng khí. Pingala có màu đỏ, dạng mặt trời (surya-svarupa), chứa “nọc độc,” nọc của cáichết. Ba ‘dòng sông’ này, hợp nhất tại luân xa ajna, rồi chảy ra từ điểm đó. Vì lý do này, luân xa ajna được gọi là mukta triveni. Muladhara được gọi là Yukta (hợp nhất)-tri-veni, vì đây là nơi gặp nhau của ba kinh mạch, cũng được gọi là Ganga (Ida), Yamuna (Pingala), và Sarasvati (sushumna), theo tên ba con sông thiêng của Ấn Độ. Mở tại điểm cuối của sushumna trong luân xa gốc muladhara được gọi là brahma-dvara, bị đóng lại bởi con rắn cuộn của Devi Kundalini đang ngủ.”
(Arthur Avalon)