☰ Tiếng Nhật: Satori
☰ Tiếng Việt: Ngộ, tiểu ngộ
Satori là cụm từ Phật Giáo Nhật bản chỉ sự khai ngộ, nghĩa đen là “sự hiểu biết“.
Trong trường phái Thiền Tông, Satori [tiếng Nhật] chỉ việc chợt thấy [chân lý] hay còn gọi là sự khai ngộ cá nhân. Nó được coi như là bước đầu tiên trên con đường tới Niết bàn [tiếng Bắc Phạn: Nirvana]. Trong Phật giáo nguyên thủy, nó được gọi là ngộ. Từ Satori dịch theo nghĩa đen là “sự hiểu biết”. Điều này quan trọng vì Ngộ không phải là công tắc điện chúng ta bật lên rồi không bao giờ tắt đi nữa. Không may thay, nhiều người đã đưa ra những định nghĩa cho từ ngộ dẫn đến sự nhầm lẫn.
10 Bức Tranh Chăn Trâu của Thiền Tông
Các trạng thái Satori và định không thể làm tan rã cái Tôi, mặc dù trong các trải nghiệm Ngộ đó cái Tôi có thể tạm thời bị đàn áp. Hai trạng thái đó là cần thiết để không bị cái Tôi can thiệp vào trong lúc chúng ta đang làm tan rã nó. Chúng ta có thể định nghĩa Satori hay còn gọi là Ngộ như sau: đó là một trải nghiệm thay đổi nền tảng của con đường [tu hành] cá nhân của một người, thay đổi cách họ nhìn nhận bản thân và con đường. Việc này xảy ra vì người ta có trải nghiệm trực tiếp với Bản thể (Đức Chúa, Allah, v.v.) ở cõi căn nguyên hay ở Tính không [tiếng Phạn: Sunyata]. Đó là trải nghiệm tuyệt đẹp, thay đổi vĩnh viễn cách chúng ta trải nghiệm bản thân. Những giờ phút đó thực sự đánh dấu con đường tới Bản thể. Trong những lúc trải nghiệm như thế và một thời gian sau nữa các hoạt động của cái Tôi bị đàn áp. Sự đàn áp này có thể được kéo dài trong vài tiếng hoặc vài ngày và tính cách trở nên thụ động hơn. Điều này có thể làm người tập thiền tin nhầm rằng họ đã tan rã cái tôi trong khi sự thật là các cái Tôi hay còn gọi là các cấu trúc tâm lý chỉ tạm thời chìm sâu hơn vào tiềm thức. Satori được dịch là “chợt thấy tâm thức” hay là “hiểu biết cá nhân”. Satori là cụm từ của Thiền Tông [Nhật bản]. Niết bàn dịch theo nghĩa đen là “dập tắt ngọn lửa”. “Ngọn lửa” ở đây chỉ tham vọng. Vì thế cho nên Niết bàn tức là rèn luyện một trạng thái nội tâm, là trạng thái được giải phóng khỏi cái Tôi tham vọng.
10 Bức Tranh Chăn Trâu của Thiền Tông
Một số trường phái gọi trải nghiệm này là “tiểu ngộ” để phân biệt với “đại ngộ” hày còn gọi là “giác ngộ”.