Con người có bảy trung tâm xử lý năng lượng tinh thần:
- Trung Tâm Lý trí Cao Cấp
- Trung Tâm Lý trí Hạ Cấp
- Trung Tâm Cảm Xúc Cao Cấp
- Trung Tâm Cảm Xúc Hạ Cấp
- Trung Tâm Vận Động
- Trung Tâm Bản Năng
- Trung Tâm Sinh Dục
Các cảm xúc tiêu cực như lo sợ, tức giận, ghen tị, tham vọng, v.v. thường diễn ra ở trung tâm cảm xúc hạ cấp. Đây chính là trung tâm cảm xúc liên quan đến giấc mơ.
Khi một người trải qua những cảm xúc tiêu cực trong giấc mơ, thì giấc mơ đó đã xảy ra ở trung tâm cảm xúc hạ cấp. Khi mơ thấy mình đang lao động trong giấc mơ, hay lặp lại những việc buồn chán đã làm trong công việc ban ngày, thì giấc mơ đó là của trung tâm vận động. Trong những giấc mơ này chúng ta làm việc như một cái máy, không biết mình đang làm gì hay đang ở đâu. Các giấc mơ xuất phát từ trung tâm bản năng thường có nội dung mơ hồ, bất hợp lý và vô ý nghĩa. Các giấc mơ của trung tâm sinh dục là nguồn gốc của mộng tinh.
Phần lớn mọi người, khi mơ, không biết mình đang mơ. Nếu nhận thức được rằng mình đang mơ khi mơ, chúng ta có thể trải nghiệm các chuyến “Du hành [trong cơ thể] cảm xúc”. Hơn nữa, nếu một người nhận thức được đó là giấc mơ, thì người đó có thể áp dụng các tình huống đã gặp trong mơ để phát triển ý thức một cách thông minh hơn. Ví dụ, nếu một người mơ thấy người cầm súng chạy theo mình và ý thức được là mình đang mơ thì thay vì việc sợ hãi bỏ chạy, người đó có thể đứng yên cho người ta bắn. Đơn giản là vì trong giấc mơ chúng ta không chết được. Nếu làm được như vậy, chúng ta vừa rèn được lòng dũng cảm cho chính mình và vừa hiểu được rằng những việc trong mơ chỉ là ảo giác. Trong mơ, chúng ta có thể bay trên trời, thở dưới nước, và đi du hành vũ trụ. Mặc dù việc này rất thú vị nhưng mục tiêu chính ở đây không phải là để giải trí. Khi hiểu được ảo giác của giấc mơ thì chúng ta cũng sẽ hiểu được ảo giác do giác quan đem lại trong thế giới vật chất. Khả năng này rất có ích trong quá trình tu tập.
Để có ý thức trong giấc mơ, tức là để biết mình đang mơ khi đang mơ, con người phải tập để phát triển trung tâm cảm xúc cao cấp. Cụ thể hơn, chúng ta phải biết nuôi dưỡng cảm xúc cao cấp trong trái tim. Âm nhạc rất tốt cho việc này, đặc biệt là âm nhạc của Beethoven. Beethoven là một đạo sĩ vĩ đại. Nên chú ý rằng có hai loại âm nhạc: một loại âm nhạc của trung tâm cảm xúc cao cấp và một loại âm nhạc thuộc về trung tâm cảm xúc hạ cấp. Một cách hiển nhiên, những bài hát khơi gợi dục vọng, sự tức giận, v.v. trong con người chúng ta, không phải là âm nhạc của trung tâm cảm xúc cao cấp.
Để phát triển trung tâm cảm xúc cao cấp, chúng ta phải nuôi dưỡng tình cảm và quan tâm đến người khác. Không nên xem các loại phim ảnh khợi gợi các cảm xúc hạ cấp. Đa số các phim chiếu ở ngoài rạp đều mang đến những cảm xúc hạ cấp. Hãy để ý khi bạn xem phim hành động, bạn sẽ cảm thấy trái tim của mình đập rất mạnh, các cơ bắp có thể căng ra, bạn có thể toát mồ hôi vì nội dung phim gây stress cho mình. Việc này làm tổn thương đến trung tâm cảm xúc. Trung Tâm Cảm Xúc Cao Cấp của trẻ em tường linh hoạt hơn so với người lớn. Khi một đứa trẻ thấy người bị giết trong phim, nó sẽ khóc. Ngược lại, người lớn hay đi xem phim sát nhân để giải trí. Trung Tâm Cảm Xúc của người lớn cứng như khúc gỗ cho nên họ phải xem phim thật kinh tởm thì mới thấy có một chút cảm xúc.
Để phát triển trung tâm cảm xúc cao cấp, hãy dành một tiếng hàng ngày để niệm câu thần chú sau:
Êêêêê – Ghhiiiiiiiiiiiiiip – tôôôôôô
Khi niệm, hãy tập trung vào huyệt trái tim. Bạn nên tập hàng ngày cho đến khi thấy kết quả trong giấc mơ. Có nhiều câu thần chú khác cũng có tác dụng tốt đối với trung tâm cảm xúc cao cấp như:
- Ôm
- Ôm Mani Padme Hum
- Ôm Masi Padme Hum
- Ôn – Rô
Mỗi người đều có bảy trung tâm căn bản. Hãy cùng tìm hiểu từng trung tâm ấy.
1. Trung tâm lý trí, nằm trong não bộ.
2. Trung tâm cảm xúc, nằm ở đám rối dương và trong các trung tâm thần kinh chuyên biệt của hệ thần kinh đại giao cảm.
3. Trung tâm vận động hay trung tâm của sự chuyển động, nằm ở phần trên của cột sống.
4. Trung tâm bản năng, nằm ở phần dưới của cột sống.
5. Trung tâm tình dục, ở vị trí cơ quan sinh dục.
6. Trung tâm cảm xúc cao cấp
7. Trung tâm lý trí cao cấpHai trung tâm cuối cùng không có phương tiện vật chất riêng biệt, tuy nhiên, khi chúng ta tạo ra các cơ thể cảm xúc Kitô và cơ thể tâm trí Kitô thông qua phép tình dục, kết quả sẽ vô cùng kỳ diệu. Bởi khi đó, hai trung tâm này sẽ chuyển hóa thành những công cụ thần thánh của một Con Người Hữu Hồn. Chúng ta cần phân biệt rõ ràng giữa các trung tâm hạ cấp và cao cấp, giữa những trung tâm chỉ được sử dụng trong cõi giới này với những công cụ trường tồn có thể vận hành trong mọi cõi giới. Nhờ đó, chúng ta mới có thể hiểu được tiến trình rèn luyện nội tâm mà bản thân cần thực hiện.
Trung tâm cảm xúc cao cấp và trung tâm lý trí cao cấp chỉ có thể biểu hiện thông qua cơ thể cảm xúc đích thực và cơ thể lý trí chân chính.
Cái tôi điều khiển năm trung tâm xử lý hạ cấp của bộ máy con người. Năm trung tâm đó là: lý trí, cảm xúc, vận động, bản năng và tình dục. Hai trung tâm cao cấp của con người, tương ứng với tâm thức Kitô, được huyền học gọi là trung tâm lý trí Kitô và trung tâm cảm xúc Kitô. Cái tôi không thể điều khiển hai trung tâm cao cấp này. Thật đáng tiếc, trung tâm lý trí cao cấp và trung tâm cảm xúc cao cấp vẫn chưa có được hai cơ thể Kitô quý giá ấy. Khi trung tâm lý trí cao cấp được bao bọc bởi cơ thể lý trí Kitô, và trung tâm cảm xúc cao cấp được khoác lên cơ thể cảm xúc Kitô, chúng ta sẽ thực sự vươn lên thành một con người chân chính.
Những ai muốn làm tan rã cái tôi cần phải tìm hiểu chức năng của nó trong năm trung tâm hạ cấp. Chúng ta không nên chỉ trích các khiếm khuyết, cũng không nên biện hộ cho chúng; điều quan trọng là phải hiểu rõ chúng. Điều cấp thiết là phải nhận thức được các hành động và phản ứng của cỗ máy con người. Mỗi trung tâm trong năm trung tâm hạ cấp này đều có một hệ thống hoạt động và phản ứng vô cùng phức tạp. Cái tôi vận hành trong từng trung tâm đó, nên khi hiểu thấu đáo cơ chế của từng trung tâm, tức là chúng ta đang bước vào tiến trình làm tan rã cái tôi.
Trong đời sống hằng ngày, hai người có thể phản ứng hoàn toàn khác nhau trước cùng một loại ấn tượng. Điều dễ chịu với người này có thể lại gây khó chịu cho người khác. Sự khác biệt thường nằm ở chỗ một người đang phán xét và nhìn nhận bằng lý trí, trong khi người kia phản ứng bằng cảm xúc. Chúng ta cần học cách phân biệt rõ ràng giữa lý trí và cảm xúc – hai phạm trù hoàn toàn khác biệt. Lý trí vận hành theo một hệ thống hành động và phản ứng mà chúng ta cần quan sát và thấu hiểu. Trong khi đó, cảm xúc chứa đựng những tình cảm cần được chuyển hóa, những xúc cảm cần được phân tích cẩn trọng, và nói chung thì cảm xúc là một cơ chế hành động và phản ứng rất dễ bị nhầm lẫn với hoạt động của lý trí.
Trung tâm lý trí
Trung tâm lý trí chỉ thực sự hữu ích khi vận hành trong phạm vi thích hợp của nó; vấn đề nghiêm trọng nảy sinh khi người ta cố kéo nó ra khỏi quỹ đạo hoạt động tự nhiên. Những thực tại vĩ đại của tâm linh chỉ có thể được trải nghiệm qua tâm thức. Người nào cố gắng khám phá các chân lý siêu việt của bản thể dựa trên lý luận thuần túy đều rơi vào sai lầm – giống như một người không biết sử dụng các công cụ khoa học hiện đại, nhưng lại cố nghiên cứu vi sinh vật bằng kính thiên văn và khảo sát vũ trụ bằng kính hiển vi.
Trung tâm vận động
Chúng ta cần tự khám phá và hiểu thấu đáo tất cả mọi thói quen của chính mình. Đừng để cuộc sống tiếp tục trôi qua một cách máy móc. Dù có vẻ khó tin, nhưng chúng ta đang sống trong các khuôn mẫu của thói quen mà lại không hề nhận ra rằng chính những khuôn mẫu ấy đang chi phối toàn bộ cuộc sống của mình. Vì vậy, chúng ta cần quan sát và hiểu rõ từng thói quen. Các thói quen này bắt nguồn từ hoạt động của trung tâm vận động. Hãy tự quan sát cách chúng ta sống, hành xử, ăn mặc, đi đứng, v.v. Trung tâm vận động có rất nhiều chức năng, trong đó thể thao cũng là một phần. Khi lý trí can thiệp vào trung tâm này, nó sẽ gây chậm trễ và rối loạn mọi thứ, bởi lý trí thì chậm chạp, trong khi trung tâm vận động lại cực kỳ nhanh nhạy. Một nhân viên đánh máy làm việc chủ yếu thông qua trung tâm vận động, và nếu để lý trí xen vào thì rất dễ gõ sai. Một người đang lái xe mà để lý trí can thiệp thì có thể dẫn đến tai nạn.
Trung tâm cảm xúc
Con người thường vô thức lãng phí năng lượng sinh dục của mình qua việc đắm chìm trong những cảm xúc thô bạo, như khi xem phim, truyền hình hay các trận bóng đá. Chúng ta cần học cách làm chủ cảm xúc và biết cách bảo tồn năng lượng sinh dục.
Trung tâm bản năng
Con người có nhiều bản năng, như bản năng duy trì nòi giống, bản năng sinh dục, v.v., và cũng tồn tại nhiều hình thức biến dạng, lệch lạc của những bản năng ấy. Ẩn sâu trong mỗi con người là những lực bản năng hạ cấp, thô bạo, có khả năng làm tê liệt tinh thần yêu thương và lòng nhân từ chân thật. Những lực lượng tà ác này cần được nhận diện, thấu hiểu, rồi mới có thể hàng phục và tiêu trừ. Đó là những bản năng mang tính thú vật: xu hướng tội phạm, dục vọng, hèn nhát, sợ hãi, bạo dâm, tính dục súc vật, v.v. Chúng ta phải nghiêm túc tự quan sát và hiểu sâu sắc những lực thú tính ấy trước khi có thể làm tan rã và tiêu diệt chúng.
Trung tâm sinh dục
Tình dục là quyền năng thứ năm của con người. Tình dục có thể giải phóng hoặc nô dịch chúng ta. Không ai có thể trở nên toàn vẹn, cũng không ai có thể hoàn toàn khai ngộ bản thể nếu không có năng lượng tình dục. Không một người độc thân nào có thể đạt đến sự khai ngộ tuyệt đối. Tình dục chính là sức mạnh của linh hồn. Con người toàn vẹn chỉ có thể được hình thành thông qua sự hợp nhất tuyệt đối giữa hai cực – nam và nữ – của linh hồn. Năng lượng tình dục phát triển, tiến hoá và thăng hoa qua bảy cấp bậc – bảy cấp bậc của linh hồn. Trong cõi vật chất, tình dục là một lực hấp dẫn mù quáng. Trong cõi cảm xúc, sự hấp dẫn tình dục dựa trên sự tương hợp về bản chất và cực tính. Trong cõi lý trí, sự hấp dẫn tình dục vận hành theo luật phân cực và tương hợp tư tưởng. Trong cõi căn nguyên, sự hấp dẫn tình dục diễn ra dựa trên nền tảng của ý chí tỉnh thức. Chính trên cõi các căn nguyên tự nhiên này, sự hợp nhất trọn vẹn của linh hồn mới có thể xảy ra một cách tỉnh thức. Thật vậy, không ai có thể đạt tới vinh quang trọn vẹn của Hôn nhân Hoàn Hảo nếu chưa đạt đến trạng thái thứ tư trong tiến trình hợp nhất con người.
Chúng ta cần hiểu tận gốc rễ vấn đề tình dục. Chúng ta phải nhìn nhận một cách toàn diện. Chúng ta cần vượt qua sự máy móc của tình dục. Chúng ta cần học cách sinh ra những đứa trẻ của trí tuệ. Trong khoảnh khắc kỳ diệu của sự thụ thai, Phật tính con người hoàn toàn mở rộng để tiếp nhận mọi loại ảnh hưởng. Chỉ có sự thanh khiết của cha mẹ và sức mạnh ý chí kiên quyết không làm đổ chén Hermes mới có thể bảo vệ Phật tính của thai nhi khỏi những thành phần hạ cấp – từ các cái tôi thú vật – không để chúng xâm nhập vào tinh trùng và tế bào trứng để đầu thai.
(Samael Aun Weor – Hôn Nhân Hoàn Hảo – Chương 14)
Hãy nhớ rằng trung tâm xử lý đầu tiên là trung tâm lý trí. Thứ hai là trung tâm cảm xúc. Thứ ba là trung tâm vận động. Thứ tư là trung tâm bản năng và thứ năm là trung tâm sinh dục. Bên cạnh đó cũng có một trung tâm thứ sáu, là trung tâm cảm xúc cao cấp và thứ bảy là trung tâm lý trí cao cấp. Tuy nhiên, nếu bắt đầu với những trung tâm thấp nhất của máy móc hữu cơ [cơ thể] thì chúng ta sẽ phạm sai lầm.
Trong quá trình học pháp này, trước hết chúng ta phải bắt đầu với các trung tâm của lý trí và cảm xúc. Chúng ta cần thực sự thay đổi cách suy nghĩ; nếu không thì chúng ta sẽ đi sai đường. Ví dụ, nếu bạn đến nghe các bài giảng này nhưng vẫn không thay đổi cách suy nghĩ của mình, thì việc đó có lợi ích gì? Ở đây chúng tôi cho bạn rất nhiều bài tập về huyền học, và chúng tôi hướng dẫn cho bạn về giáo lý, nhưng nếu bạn không thay đổi cách suy nghĩ của mình thì chúng tôi dạy các loại pháp đó để làm gì?
(Samael Aun Weor – Chúng ta cần thay đổi cách suy nghĩ)
Hãy nhớ rằng cơ thể con người có năm trung tâm xử lý vô cùng quan trọng:
(Samael Aun Weor – Giải tán các vấn đề như thế nào)
- Đầu tiên là trung tâm lý trí nằm trong não bộ
- Thứ hai là trung tâm cảm xúc, đương nhiên là nằm ở đám rối dương và các trung tâm thần kinh giao cảm
- Thứ ba là trung tâm vận động, nằm ở phần trên của cột sống
- Thứ tư là trung tâm bản năng, nằm ở phần dưới của cột sống
- Thứ năm là trung tâm sinh dục, hiển nhiên là nằm ở vị trí cơ quan sinh dục
Tất cả năm trụ cột [trung tâm] đều cần thiết cho cuộc sống, nhưng không nghi ngờ gì, trung tâm sinh dục, trung tâm thứ năm, quả thực là quan trọng nhất và nhanh nhất trong các trung tâm. Trung tâm này chính là gốc rễ của sự tồn tại của chúng ta.
Trung tâm sinh dục (bởi năng lượng tinh của nó), rất tinh tế và nhanh. Hầu hết mọi biểu hiện của trung tâm này đều diễn ra ở cấp độ phân tử, nơi mà những xung động của trung tâm đều được truyền đi với tốc độ nhanh gấp hàng nghìn lần so với tốc độ của tâm trí.
(Samael Aun Weor, The Pluralized “I”, Narrow Way)
Thật sự, chúng ta không hề cường điệu khi khẳng định rằng hầu hết các giấc mơ đều liên quan đến trung tâm vận động / bản năng. Nghĩa là, những giấc mơ phản chiếu lại mọi thứ chúng ta thấy trong ngày, những cảm giác và chuyển động đơn giản. Chúng chỉ lặp lại cuộc sống thường nhật của chúng ta trong cõi cảm xúc.
Tương tự như vậy, một số trải nghiệm về cảm xúc thường xuất hiện trong những giấc mơ hỗn loạn của trung tâm bản năng-vận động; ví dụ như sợ hãi, một loại cảm xúc làm tổn thương rất nhiều đến nhân loại.
Vì vậy, có những giấc mơ về cảm xúc, tình dục, lý trí, vận động và bản năng, v.v.
Những giấc mơ quan trọng nhất, những trải nghiệm sâu sắc nhất với Bản thể, đều gắn liền với hai trung tâm: cảm xúc cao cấp và lý trí cao cấp.
Chắc chắn là những giấc mơ liên quan đến hai trung tâm cao cấp rất thú vị. Đặc điểm chính của những giấc mơ này là những câu chuyện với nội dung phong phú, giống như vở kịch.
Bây giờ, nếu nghĩ về tia tạo hoá, về các trung tâm cao cấp, hạ cấp và những năng lực đi xuống thông qua tia vũ trụ đó thì chúng ta phải thừa nhận rằng có những rung động sáng chói xuất hiện bên trong chúng ta, và sự rung động đó cố gắng chữa lành, cố gắng thông báo cho chúng ta biết về trạng thái hiện tại của mình, v.v.
Thật hữu ích khi nhận được những thông điệp và được tiếp xúc với những đạo sĩ người Aztec, Maya, Toltec, Ai Cập, Hy Lạp, v.v.
Và cũng thật tuyệt vời khi đàm thoại được với những phần cao siêu nhất của Bản thể chúng ta.
Các trung tâm cao cấp đều được phát triển đầy đủ trong chúng ta. Chúng ta phải học cách chủ động nắm bắt những thông điệp mà các trung tâm này truyền tải cho mình.
Rất ít người có những giây phút nhớ đến bản thân mình trong cuộc sống. Đây là những khoảnh khắc mà họ nhìn một đồ vật hay một người bình thường theo một cách hoàn toàn mới. Đối với những người này, họ sẽ không ngạc nhiên nếu tôi nói với họ rằng những khoảnh khắc như vậy có những tính chất hay hương vị giống như những giấc mơ kỳ lạ và hiếm hoi liên quan đến hai trung tâm cảm xúc cao cấp và lý trí cao cấp.
[…]
Điều đáng nhớ là mọi giấc mơ, dù vô lý hay rời rạc đến mức nào đi nữa, thì đều mang một ý nghĩa nào đó vì nó không những cho biết về trung tâm liên quan mà còn về trạng thái tâm lý của trung tâm đó.
Nhiều người hay thực hành sám hối và tự cho mình là khiết tịnh nhưng khi bị thử thách trong thế giới nội tâm thì lại thất bại ở trung tâm tình dục và lại mộng tinh.
Trong một đạo sĩ hoàn hảo, năm trung tâm: lý trí, cảm xúc, vận động, bản năng và tình dục, hoạt động một cách hài hòa với thế giới vô hạn.
Trong khi ngủ, tâm trí có những hoạt động gì? Những cảm xúc nào khuấy động và lay động chúng ta? Những hoạt động của chúng ta bên ngoài cơ thể vật chất là gì? Cảm giác bản năng nào vượt trội hơn hẳn? Chúng ta đã xem xét về các trạng thái tình dục của mình trong khi ngủ chưa?
Chúng ta phải thành thật với chính mình. Plato đã nói rất đúng rằng “Bản chất của con người được hé lộ qua giấc mơ.”
Vấn đề của hoạt động sai lệch của các trung tâm là một chủ đề đòi hỏi sự tìm hiểu suốt đời, thông qua việc tự quan sát bản thân trong lúc hành động và tìm hiểu thật chi tiết về các giấc mơ.
Ta không thể hiểu ngay về các trung tâm và hoạt động đúng hay sai của chúng; chúng ta cần phải vô cùng kiên nhẫn.
Toàn bộ cuộc sống diễn ra và được kiểm soát bởi của các trung tâm.
Mọi suy nghĩ, cảm xúc, ý tưởng, hy vọng, sợ hãi, tình yêu, sân hận, hành động, cảm giác, khoái lạc, thỏa mãn, thất vọng, v.v., đều nằm ở những trung tâm này.
Việc phát hiện ra một yếu tố phi nhân tính trong một trung tâm nào đó thôi cũng đã quá đủ lý do cho việc tu tập rồi.
Bất kỳ khiếm khuyết tâm lý nào cũng phải được tìm hiểu kỹ lưỡng bằng phương pháp thiền trước khi tiến hành loại bỏ nó.
(Samael Aun Weor – Về Giấc Mơ)