☰ Tiếng Anh: Self-observation
☰ Tiếng Việt: Quan sát bản thể, ý thức về ý thức, quan sát nguồn gốc của sự nhận thức
Trong ngữ cảnh của Gnosis, từ này đồng nghĩa với nhớ bản thân.
Tự quan sát tâm lý của chính mình là một phương tiện thiết thực để đạt được sự chuyển hóa triệt để.
Biết và quan sát là hai việc khác nhau. Nhiều người nhầm lẫn việc quan sát bản thân với việc biết mình đang làm gì. Một người biết rằng mình đang ngồi trên một chiếc ghế trong phòng chờ, nhưng điều này không có nghĩa là họ đang quan sát chiếc ghế đó.
Tại một thời điểm nhất định, chúng ta biết rằng mình đang ở trong trạng thái tiêu cực, có lẽ chúng ta gặp vấn đề gì đó hoặc lo lắng về việc nọ việc kia, hoặc bị rơi vào tình trạng bất an hoặc thiếu tự tin, v.v., nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta đang quan sát trạng thái đó.
Bạn có cảm thấy khó chịu với ai đó không? Bạn có không ưa ai đó không? Tại sao? Bạn nghĩ rằng mình đã biết rõ người đó rồi? Xin hãy quan sát đã! Biết hoàn toàn khác với quan sát; đừng nhầm lẫn.
Việc quan sát bản thân là hành động tích cực; đó là một phương tiện để thay đổi bản thân, trong khi việc biết thì không. “Biết” chỉ là trạng thái thụ động.
(Samael Aun Weor, Chương 21, Tâm lý học cho sự thay đổi triệt để)