Người thu thuế: (tiếng Anh: Publican)
Ở thế kỷ 1 và 2, người Publican đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thu thuế của đế quốc La Mã. Mỗi 1-2 năm đế quốc La Mã mời các Publican báo giá cho hợp đồng thu thuế cho một phạm vi quyền hạn nhất định. Publican nào giành được hợp đồng phải nộp luôn giá trên hợp đồng, rồi họ sẽ có quyền thu thuế trên phạm vi quyền hạn đó cho đến khi hợp đồng hết hạn. Tiền thuế mọi publican thu trong thời gian hợp đồng thuộc về người ta, chứ không cần nộp lại cho đế quốc. Hệ thống này có rủi ro tài chính cho người Publican vì nếu không thu được tiền thuế bằng giá hợp đồng thì họ phải chịu lỗ. Việc này đơn giản hóa việc quản lý thu thuế. Mặc dù rủi ro nhưng các Publican hay được lợi nhiều từ hệ thống này, đặc biệt khi họ biết cách đánh lừa dân để thu thuế cao hơn so với giá đúng.
Trong các bài giảng của Chúa Giê-su, người thu thuế đại diện cho loại người tham lam và giàu có, có tội lỗi rất nặng nhưng họ nhận biết rằng mình có lỗi. Kinh Thánh nhấn mạnh rằng những người có tội nặng, khi nhận biết sai lầm của mình và sám hối thật lòng thì còn hơn những người sống theo đạo đức giả và không nhận ra sai lầm của mình. Tham khảo truyện của Xa-ki-ơ trong Lu-ca 19:1-10:
Rồi Chúa Giê-su vào Giê-ri-cô và đi qua thành ấy. Tại đó có một người tên Xa-ki-ơ; ông là trưởng đội thu thuế và rất giàu có. Ông muốn xem Chúa Giê-su là ai nhưng không được vì quá đông người, mà ông lại thấp. Thế nên ông chạy tới phía trước, trèo lên một cây sung để nhìn thấy ngài vì ngài sắp đi qua. Khi đến chỗ đó, Chúa Giê-su ngước lên nói với ông: “Xa-ki-ơ, mau mau xuống đi, vì hôm nay tôi phải ở nhà anh”. Ông vội vàng leo xuống và mừng rỡ tiếp đón ngài vào nhà. Thấy vậy, họ đều xì xầm: “Người này vào ở trong nhà một kẻ tội lỗi”. Nhưng Xa-ki-ơ đứng dậy nói với Chúa Giê-su: “Thưa Chúa, nay tôi lấy một nửa tài sản mình mà cho người nghèo. Còn ai đã bị tôi tống tiền, tôi sẽ đền gấp bốn lần”. Chúa Giê-su bèn phán với ông: “Hôm nay sự cứu rỗi đã đến nhà này, vì anh cũng là con Áp-ra-ham. Bởi Con Người đến để tìm và cứu những người lầm lạc”.
(Lu-ca 19:1-10 – Kinh Thánh)