Tác giả: Samael Aun Weor, 
Tâm lý học cho sự chuyển hóa triệt để
Quan sát, phán xét và hành quyết là ba yếu tố thiết yếu để làm tan rã cái tôi. Đầu tiên, chúng ta quan sát; sau đó, chúng ta phán xét; và cuối cùng, chúng ta hành quyết.
Trong chiến tranh, gián điệp trước tiên bị quan sát, sau đó bị xét xử và cuối cùng bị hành quyết.
Thông qua tương tác với người khác, chúng ta khám phá và bộc lộ bản thân. Ai tránh xa đồng loại cũng đồng nghĩa với việc từ bỏ cơ hội hiểu rõ chính mình.
Mọi sự cố trong đời, dù nhỏ nhặt đến đâu, đều bắt nguồn từ một tác nhân bên trong—một cấu trúc tâm lý hay một cái tôi.
Chúng ta có thể khám phá bản thân bằng cách duy trì trạng thái tỉnh táo, quan sát mọi sự như thể đang trải nghiệm một điều hoàn toàn mới.
Khi bắt quả tang được một cái tôi, chúng ta cần quan sát kỹ lưỡng trong não bộ, trái tim và trung tâm sinh dục của mình.
Mọi cái tôi dục vọng đều có thể biểu hiện trong trái tim như tình yêu, trong não bộ như một lý tưởng, nhưng khi quan sát trung tâm sinh dục, ta sẽ nhận thấy một sự kích thích không lành mạnh, không thể nhầm lẫn.
Chúng ta phải phán xét từng cái tôi một cách dứt khoát, đặt nó lên băng ghế bị cáo và xét xử không khoan nhượng. [1]
[1] Dịch giả: lưu ý, khi phán xét dứt khoát, chúng ta vẫn phải giữ tình yêu trong tâm. Thái độ căm ghét bản thân không mang lại lợi ích gì.
Mọi sự trốn tránh, biện minh hay chủ quan đều phải bị loại bỏ nếu chúng ta thực sự muốn ý thức rõ cái tôi mà mình cần diệt trừ khỏi tâm.
Sự hành quyết khác hẳn với quan sát và phán xét; ta không thể tiêu diệt một cái tôi nếu trước đó chưa quan sát và phán xét nó.
Cầu nguyện trong rèn luyện tâm linh là nền tảng cho việc làm tan rã cái tôi. Nếu thực sự muốn làm tan rã một cái tôi nào đó, chúng ta cần một sức mạnh vượt trội hơn tâm trí.
Bản thân tâm trí không thể làm tan rã bất kỳ cái tôi nào; đây là điều không thể chối cãi, không thể bác bỏ được.
Cầu nguyện là trò chuyện với Thượng Đế. Nếu thực sự muốn làm tan rã các cái tôi, chúng ta phải thỉnh cầu Đức Mẹ của riêng mình. Những ai không yêu Mẹ, những đứa con vô ơn, chắc chắn sẽ thất bại trong việc rèn luyện bản thân.
Mỗi người đều có một Đức Mẹ của riêng mình. Đức Mẹ là một phần trong bản thể của chúng ta, một dẫn xuất từ chính bản thể đó.
Tất cả các chủng tộc cổ đại đều tôn thờ Đức Mẹ ở nơi sâu thẳm nhất trong bản thể họ. Căn nguyên nữ tính của Đấng Vĩnh Hằng có nhiều tên gọi: Isis, Maria, Tonantzin, Cybele, Rhea, Adonia, Isomberta, v.v.
Nếu ở thế giới vật chất chúng ta có cha có mẹ, thì sâu thẳm trong bản thể chúng ta cũng có Đức Cha bí ẩn và Đức Mẹ thiêng liêng Kundalini của mình.
Dưới đất có bao nhiêu người thì trên thiên đàng có bấy nhiêu Đức Cha và Đức Mẹ. Đức Mẹ trong tâm khảm chúng ta chính là khía cạnh nữ tính của Đức Cha bí ẩn.
Đức Cha và Đức Mẹ chắc chắn là hai phần cao siêu của bản thể chúng ta. Không còn nghi ngờ gì nữa, Đức Cha và Đức Mẹ chính là bản thể đích thực của riêng ta, vượt xa ngoài cái tôi tâm lý.
Đức Cha tách ra thành Đức Mẹ để ra lệnh, chỉ đạo và hướng dẫn. Đức Mẹ loại bỏ những yếu tố không mong muốn mà chúng ta mang theo, với điều kiện ta phải liên tục rèn luyện bản thân.
Khi chúng ta chết đi một cách triệt để, khi toàn bộ các yếu tố không mong muốn đã bị loại trừ sau vô số nỗ lực rèn luyện và tự nguyện chấp nhận khổ đau, chúng ta sẽ hòa nhập và hợp nhất với Cha-Mẹ; khi đó, chúng ta sẽ trở thành thần thánh thiêng liêng dữ dội, vượt lên khỏi thiện và ác.
Bằng sức mạnh rực lửa, Đức Mẹ riêng của mỗi chúng ta có thể làm tan rã bất kỳ cái tôi nào đã được quan sát và xét xử trước đó, khử nó thành cát bụi vũ trụ.
Không cần phải có một công thức cụ thể nào để cầu nguyện với Đức Mẹ bên trong. Khi trò chuyện với Đức Mẹ, hãy tự nhiên và giản dị, như cách con cái nói chuyện với mẹ của mình—không theo một khuôn mẫu nào, chỉ đơn thuần xuất phát từ trái tim.
Không có cái tôi nào ngay lập tức bị tan rã. Đức Mẹ của chúng ta phải làm việc và chịu đựng rất nhiều trước khi có thể hủy diệt được một cái tôi.
Hãy hướng vào nội tâm, dâng lời cầu nguyện từ tận đáy lòng, tìm kiếm Đức Mẹ bên trong và trò chuyện với Mẹ bằng những lời thỉnh cầu chân thành. Hãy cầu xin Mẹ làm tan rã cái tôi mà bạn đã quan sát và xét xử trước đó.
Khi giác quan tự quan sát nội tại phát triển, chúng ta sẽ trực tiếp chứng nghiệm được tiến trình rèn luyện của chính mình.
Phân định và thấu hiểu là nền tảng thiết yếu; tuy nhiên, nếu thực sự muốn làm tan rã “bản thân mình,” chúng ta cần một thứ mạnh hơn nữa.
Tâm trí có thể đặt tên cho một khiếm khuyết, đẩy nó từ chỗ này sang chỗ khác, trưng ra rồi lại giấu đi, v.v., nhưng tâm trí không bao giờ có thể thay đổi một khiếm khuyết tận gốc rễ.
Cần có một “sức mạnh đặc biệt” vượt trội hơn tâm trí, một sức mạnh rực lửa có khả năng trừ khử bất kỳ khiếm khuyết nào thành tro bụi.
Stella Maris, Đức Mẹ của chúng ta, chính là sức mạnh đó. Người có thể nghiền nát bất kỳ khiếm khuyết tâm lý nào.
Đức Mẹ ở trong tâm khảm chúng ta, đằng sau thân xác, cảm xúc và tâm trí. Bản thân Mẹ chính là sức mạnh rực lửa, vượt lên trên tâm trí.
Mỗi người đều có một Đức Mẹ riêng, và Người là hiện thân của trí tuệ, tình yêu và sức mạnh. Mẹ là sự hoàn hảo tuyệt đối.
Những ý định tốt đẹp — dù có được lặp đi lặp lại bao nhiêu lần — cũng chẳng mang lại kết quả gì và không dẫn đến đâu.
Thật vô ích khi lặp đi lặp lại rằng: “Tôi sẽ không dâm dục nữa,” bởi cái tôi dâm đãng vẫn sẽ tiếp tục tồn tại sâu trong tâm của chúng ta.
Thật vô ích khi nhắc đi nhắc lại hàng ngày rằng: “Tôi sẽ không tức giận nữa,” bởi cái tôi giận dữ vẫn sẽ tồn tại trong tầng sâu của tâm lý.
Thật vô ích khi tự nhủ mỗi ngày: “Tôi sẽ không tham lam nữa,” bởi cái tôi tham lam vẫn tiếp tục hiện diện trong các tầng lớp của tâm chúng ta.
Thật vô ích khi rút lui khỏi thế gian, nhốt mình trong tu viện hay sống ẩn dật trong hang động—bởi các cái tôi bên trong chúng ta vẫn còn đó.
Có những tu sĩ sống ẩn dật trong hang động, nhờ nghiêm khắc rèn luyện mà đạt đến trạng thái định của các vị thánh, được đưa đến các cõi trời, nơi họ thấy và nghe những điều vượt ngoài tầm hiểu biết của người thường; thế nhưng, các cái tôi vẫn tiếp tục tồn tại bên trong họ.
Chắc chắn, sau khi rèn luyện khắt khe, Phật tính có thể thoát khỏi cái tôi và tận hưởng trạng thái định; tuy nhiên, sau đó nó lại quay về với cái “bản thân mình”.
Những người quen với trạng thái định nhưng chưa làm tan rã cái tôi thường tin rằng họ đã đạt đến giải thoát. Họ tự lừa dối rằng mình là bậc chân sư, cho đến khi sa vào quá trình thoái hóa ở các cõi ngầm.
Chúng tôi không phản đối các trạng thái tâm linh thần bí, cũng không phản đối việc nhập định hay niềm phúc lạc của linh hồn khi cái tôi vắng mặt.
Tuy nhiên, điều chúng tôi muốn nhấn mạnh là: làm tan rã cái tôi là điều kiện tiên quyết để đạt đến giải thoát cuối cùng.
Với những tu sĩ ẩn dật tu tập nghiêm túc, Phật tính của họ đã quen với việc thoát khỏi cái tôi, nên khi thân xác vật chất chết đi, Phật tính lặp lại kỳ tích đó. Họ tận hưởng trạng thái định trong một thời gian, nhưng rồi cũng trở lại với cái tôi, với “bản thân mình”—giống như thần đèn của Aladdin quay lại trong chiếc đèn.
Sau đó, họ không có lựa chọn nào khác ngoài việc quay lại với một cơ thể vật chất mới, với mục đích lặp lại cuộc sống của mình trong kiếp mới.
Nhiều nhà huyền học đã lìa trần trong các hang động ở dãy Himalaya ở Trung Á, nhưng giờ đây họ chỉ là những con người trần tục bình thường của thế giới này, dù tín đồ của họ vẫn tôn thờ và sùng bái họ.
Mọi nỗ lực hướng tới giải thoát, dù vĩ đại đến đâu, nếu không đi kèm với việc làm tan rã cái tôi, thì cuối cùng cũng không thể tránh khỏi thất bại.