Tác giả: Samael Aun Weor, 
Tâm Lý Học Cho Sự Chuyển Hóa Triệt Để
Chừng nào con người vẫn tiếp tục nhầm tưởng rằng mình là một cá thể thống nhất, thì rõ ràng họ không thể có được một sự thay đổi triệt để.
Vì việc tu tập bắt đầu bằng sự tự quan sát nghiêm ngặt, điều này hàm ý rằng chúng ta có nhiều thành phần tâm lý – các cái tôi hay các yếu tố không mong muốn – mà ta cần loại bỏ, cần diệt trừ ra khỏi nội tâm mình một cách khẩn cấp.
Rõ ràng là nếu chưa nhận thức được lỗi lầm của mình, chúng ta không thể loại trừ chúng. Trước hết, cần phải khẩn trương quan sát yếu tố mà mình muốn loại bỏ khỏi tâm.
Công việc này không nằm ở bên ngoài mà ở bên trong. Người nào tin rằng một cẩm nang hành xử hay một hệ thống đạo đức hời hợt có thể đưa họ đến thành công thì hoàn toàn sai lầm.
Việc tu sửa bên trong bắt đầu bằng sự chú ý, tập trung vào việc quan sát bản thân một cách trọn vẹn. Chỉ riêng thực tế này cũng đủ để chứng minh rằng công việc tu tập đòi hỏi một nỗ lực cá nhân rất đặc biệt.
Nói thẳng ra, chúng tôi khẳng định và nhấn mạnh: không ai có thể làm việc này thay chúng ta.
Chúng ta không thể nào thay đổi tâm mình nếu không quan sát trực tiếp toàn bộ các yếu tố chủ quan bên trong.
Khi một người chấp nhận thực tế rằng bên trong họ có vô số lỗi lầm nhưng vẫn phủ nhận sự cần thiết phải tìm hiểu và trực tiếp quan sát những lỗi lầm đó, thì đó chỉ là một cách trốn tránh chính mình, một kiểu tự lừa dối.
Chỉ khi thực hành tự quan sát một cách nghiêm túc và sáng suốt, không trốn tránh dưới bất kỳ hình thức nào, thì chúng ta mới có thể thực chứng rằng mình không phải “một” mà là “nhiều”.
Việc thừa nhận rằng cái tôi có tính đa nguyên và việc trực tiếp chứng nghiệm sự thật đó thông qua quá trình quan sát bản thân một cách nghiêm túc là hai khía cạnh hoàn toàn khác nhau.
Một người có thể chấp nhận giáo lý về cái tôi đa nguyên ngay cả khi chưa từng thực chứng nó. Họ chỉ có thể thực chứng bằng cách cẩn thận quan sát bản thân mình.
Khi một người trốn tránh việc quan sát bên trong, thì đó là dấu hiệu rõ ràng của sự thoái hóa.
Rõ ràng, mục tiêu của việc quan sát này là để dần thay đổi đời sống nội tâm của chúng ta, nhưng chừng nào con người còn duy trì ảo tưởng rằng mình luôn là một cá thể thống nhất, thì họ sẽ không thể thay đổi được.
Sự thay đổi triệt để là một khả năng có thật nhưng ta thường đánh mất cơ hội này khi không nỗ lực tu sửa bản thân.
Chừng nào một người còn tin rằng mình là một cá thể thống nhất, thì điểm khởi đầu cho sự thay đổi triệt để vẫn chỉ là một ẩn số.
Những ai bác bỏ giáo lý về cái tôi đa nguyên rõ ràng chưa từng quan sát bản thân một cách nghiêm túc.
Quan sát bản thân một cách nghiêm ngặt, không lẩn tránh, cho phép chúng ta tự kiểm chứng thực tế phũ phàng rằng con người là “nhiều” chứ không phải “một”.
Trong thế giới của các ý kiến chủ quan, các loại giả thuyết giả tâm linh học và giả huyền học luôn đóng vai trò là lối thoát để chúng ta chạy trốn khỏi bản thân mình.
Hiển nhiên, cái ảo tưởng rằng mình luôn là một người, không thay đổi, là trở ngại vô hình cho việc tự quan sát.
Một người có thể nói: “Tôi biết rằng tôi là nhiều người chứ không phải một người; Gnosis đã dạy tôi như thế.” Lời khẳng định này có thể rất chân thành, nhưng nếu người đó chưa trải nghiệm thực sự và trọn vẹn về khía cạnh này của giáo lý, thì lời nói ấy tất nhiên cũng chỉ mang tính bề ngoài và nông cạn mà thôi.
Vì thế, thực chứng, trải nghiệm và thấu hiểu chính là nền tảng. Chỉ như thế ta mới có thể rèn luyện với tâm thức tỉnh táo để đạt sự thay đổi triệt để.
Do đó, khẳng định là một chuyện và hiểu thật sự lại là một chuyện khác. Khi một người nói: “Tôi hiểu rằng tôi là nhiều người chứ không phải một người”, nếu sự hiểu biết đó là chân thật và không chỉ là lời nói suông phù phiếm trong một cuộc đối thoại mơ hồ, thì lời nói này đã chỉ ra và xác nhận một cách rõ ràng rằng người đó đã thực chứng được về giáo lý của cái tôi đa nguyên.
Biết và thấu hiểu là hai việc khác nhau: biết thuộc về lý trí, hiểu thuộc về trái tim.
Do đó, nếu chỉ đơn thuần biết về giáo lý của cái tôi đa nguyên, thì chẳng có ích gì. Thật đáng tiếc, trong thời đại ngày nay, con người biết rất nhiều nhưng lại hiểu rất ít. Điều này là do loài động vật trí năng đáng thương, bị gọi nhầm là con người, chỉ phát triển mặt kiến thức mà lại quên mất mặt kia của bản thể một cách đáng tiếc.
Biết và hiểu về giáo lý của cái tôi đa nguyên là nền tảng cho bất kỳ sự thay đổi triệt để đích thực nào.
Khi một người nhận thức rằng mình là “nhiều” chứ không phải “một” và bắt đầu quan sát kỹ bản thân, thì rõ ràng người đó đã bắt đầu quá trình tu sửa nội tâm một cách nghiêm túc.