Tác giả: Samael Aun Weor, 
Tâm Lý Học Cho Sự Chuyển Hóa Triệt Để
Khi một người bắt đầu quan sát chính mình một cách nghiêm túc với quan điểm rằng bản thân không phải là một mà là nhiều, thì người đó sẽ thực sự bắt đầu tu sửa bản thân – điều này rất rõ ràng và dễ hiểu. Các khiếm khuyết tâm lý sau đây là những trở ngại cản trở việc quan sát bản thân:
- Vĩ cuồng: Ảo tưởng về sự vĩ đại của bản thân, tin rằng mình là một vị thần.
- Chấp ngã: Tin vào một cái tôi vĩnh cửu, tôn thờ bất kỳ một “Alter Ego” nào.
- Hoang tưởng: Những kẻ tự cho mình là biết tuốt, vô minh, tự mãn, tự phụ, tin rằng mình không thể sai, kiêu ngạo về kiến thức huyền học và không lắng nghe quan điểm của người khác.
Khi một người tiếp tục tin tưởng một cách ngớ ngẩn rằng mình là một, rằng mình có một cái tôi vĩnh cửu, thì việc rèn luyện bản thân một cách nghiêm túc là điều không thể.
Người nào luôn coi mình là một nhất thể thì sẽ không bao giờ có khả năng tách bản thân khỏi những yếu tố không mong muốn. Họ sẽ coi từng suy nghĩ, tình cảm, ham muốn, cảm xúc, dục vọng, v.v., như là chức năng thuộc bản chất bất biến của mình. Thậm chí, họ sẽ bào chữa cho bản thân trước mặt người khác bằng cách nói rằng những khiếm khuyết cá nhân đó là do di truyền.
Người nào chấp nhận giáo lý về cái tôi đa nguyên thông qua việc tự quan sát sẽ hiểu rằng mọi mong muốn, suy nghĩ, hành động, tham vọng, v.v., đều tương ứng với cái tôi này hoặc cái tôi kia, nghĩa là tương ứng với một cái tôi riêng lẻ và khác biệt.
Bất kỳ ai rèn luyện bản thân mình một cách rất nghiêm túc như một vận động viên môn tự quan sát nội tâm, họ sẽ nỗ lực để tách rời khỏi tâm các yếu tố xấu xa mà họ mang trong mình.
Vậy nên, nếu một người thực sự bắt đầu quan sát nội tâm một cách chân thành, họ sẽ tự tách mình thành hai: người quan sát và người bị quan sát.
Nếu không có sự phân chia đó thì rõ ràng là chúng ta sẽ không bao giờ tiến thêm được bước nào trên con đường kỳ diệu của việc hiểu chính mình.
Làm sao chúng ta có thể quan sát bản thân nếu mắc sai lầm là không chịu tách mình thành người quan sát và người bị quan sát?
Nếu không có sự phân chia đó, thì rõ ràng chúng ta sẽ không bao giờ tiến được một bước trên con đường thấu hiểu chính mình.
Rõ ràng, nếu không có sự phân chia đó, chúng ta sẽ tiếp tục đồng nhất với các cơ chế của cái tôi đa nguyên.
Ai đồng nhất bản thân với các cơ chế của cái tôi đa nguyên thì sẽ luôn là nạn nhân của hoàn cảnh.
Làm sao một người có thể thay đổi hoàn cảnh nếu chưa hiểu chính mình? Làm sao một người có thể hiểu chính mình khi chưa quan sát bên trong? Làm sao một người có thể quan sát bản thân nếu chưa tách mình thành người quan sát và người bị quan sát?
Không ai có thể thay đổi triệt để chừng nào chưa tự nhủ rằng: “Mong muốn này là một cái tôi thú tính mà mình phải loại trừ”, “Tư duy ích kỷ này là một cái tôi khác mình cần phải làm tan rã bởi nó đang làm mình đau khổ”, “Cảm xúc này là một cái tôi đã xâm nhập vào và làm tổn thương trái tim, mình cần tiêu trừ nó thành cát bụi vũ trụ,” v.v.
Hiển nhiên, một người không thể tự nhủ những điều trên nếu chưa từng tách mình thành người quan sát và người bị quan sát.
Người nào coi mọi hoạt động tâm lý như chức năng của một cái tôi duy nhất và vĩnh cửu sẽ đồng nhất với mọi lỗi lầm của mình. Người đó bị trói buộc vào lỗi lầm đến mức không còn khả năng tách chúng khỏi tâm.
Hiển nhiên, những người như vậy không thể thay đổi triệt để và chắc chắn sẽ thất bại.
| ← Trước: Chương 12 – Sự thay đổi triệt để | Tiếp theo: Chương 14 – Tư duy tiêu cực |