Tác giả: Samael Aun Weor, 
Tâm Lý Học Cho Sự Chuyển Hóa Triệt Để
Trong thời đại thoái hóa và suy đồi này, hiếm có ai biết suy nghĩ một cách sâu sắc và hoàn toàn tập trung.
Các ý nghĩ nổi lên từ trung tâm lý trí. Chúng không bắt nguồn từ một cái tôi vĩnh cửu, như các chuyên gia vô minh vẫn lầm tưởng, mà từ các cái tôi bên trong.
Khi một người suy nghĩ, họ luôn tin rằng chính bản thân họ đang suy nghĩ.
Loài vật trí năng khốn khổ này không muốn thừa nhận rằng các ý nghĩ xuất hiện trong tâm trí họ đều bắt nguồn từ các cái tôi.
Điều này có nghĩa rằng chúng ta không thật sự là những cá thể đang suy nghĩ; thực ra, chúng ta vẫn chưa có một tâm trí cá nhân và độc lập.
Tuy nhiên, mỗi cái tôi đều sử dụng trung tâm lý trí của chúng ta. Chúng tận dụng mọi cơ hội để dùng trung tâm lý trí trong việc suy nghĩ.
Thế nên, thật ngớ ngẩn nếu ta đồng nhất bản thân với một ý nghĩ tiêu cực hay độc hại và tin rằng đó là đặc tính của mình.
Rõ ràng, suy nghĩ tiêu cực đó xuất phát từ một cái tôi nào đó đã lạm dụng trung tâm lý trí của ta vào một thời điểm nhất định.
Có nhiều loại suy nghĩ tiêu cực, chẳng hạn như nghi ngờ, ngờ vực, ác ý với người khác, ghen tuông về tình dục, ác cảm về tôn giáo, ác cảm về chính trị, ghen tuông với người thân hoặc bạn bè, tham lam, dục vọng, hận thù, giận dữ, kiêu ngạo, đố kỵ, thù ghét, oán giận, trộm cắp, ngoại tình, lười biếng, tham ăn, v.v.
Quả thực, chúng ta có quá nhiều khiếm khuyết tâm lý, đến mức “dù ta có một cái miệng thép và một ngàn cái lưỡi thì cũng không thể nào liệt kê chúng ra hết được”.1
Từ đó, ta có thể rút ra một kết luận tất yếu: việc đồng nhất bản thân với các ý nghĩ tiêu cực quả là một điều rồ dại.
Bởi không có quả nào không nhân, chúng tôi chính thức khẳng định rằng một suy nghĩ không thể tồn tại độc lập hay nảy sinh tự phát.
Mối quan hệ giữa ý nghĩ và người suy nghĩ là hiển nhiên. Mỗi ý nghĩ tiêu cực đều bắt nguồn từ một “người suy nghĩ” riêng.
Trong mỗi chúng ta có bao nhiêu ý nghĩ tiêu cực thì có bấy nhiêu người suy nghĩ tiêu cực.
Nhìn từ góc độ “ý nghĩ và người suy nghĩ đa nguyên”, ta nhận ra rằng mỗi cái tôi trong tâm trí chắc chắn là một người suy nghĩ riêng.
Không nghi ngờ gì nữa, có quá nhiều “người suy nghĩ” bên trong mỗi chúng ta. Tuy nhiên, tại một thời điểm nhất định thì mỗi người suy nghĩ nội tại này tin rằng hắn là người duy nhất, mặc dù thực chất chỉ là một phần nhỏ mà thôi.
Những người tự lừa dối bản thân, vĩ cuồng, ái kỷ, tôn thờ cái tôi, cùng những người hoang tưởng sẽ không bao giờ chấp nhận luận đề về “nhiều người suy nghĩ” vì họ quá yêu bản thân mình. Họ cảm thấy mình như là cha mẹ của siêu nhân vậy.
Làm sao mà những người “khác thường” đó có thể chấp nhận được rằng họ không sở hữu một tâm trí cá thể lỗi lạc và tuyệt vời?
Tuy nhiên, những người biết tuốt vô minh đó luôn tự cho mình là hay nhất, và thậm chí còn khoác lên mình chiếc áo choàng của Aristippus để thể hiện trí tuệ và sự khiêm tốn.
Truyền thuyết kể rằng Aristippus muốn thể hiện sự thông thái và khiêm nhường của mình, vì vậy ông khoác lên mình chiếc áo choàng cũ kỹ đầy miếng vá và lỗ thủng, cầm chiếc gậy triết học trong tay phải và đi dọc các con phố ở Athens.
Khi Socrates nhìn thấy Aristippus đi đến, ông đã kêu lên thật to: “Ôi Aristippus, sự kiêu ngạo của anh đang lộ ra qua các lỗ thủng trên áo anh kìa.”
Người nào không liên tục sống trong trạng thái tỉnh giác như thể mình đang trong một hoàn cảnh mới lạ, không giữ ý thức tỉnh táo, và nghĩ rằng mình chính là người đang suy nghĩ, thì người đó sẽ dễ dàng đồng nhất bản thân với bất kỳ suy nghĩ tiêu cực nào.
Đáng tiếc thay, lối sống đó càng củng cố sức mạnh tai hại của cái tôi tiêu cực, tác giả của suy nghĩ tiêu cực.
Càng đồng nhất với một ý nghĩ tiêu cực, ta càng trở thành nô lệ của cái tôi đại diện cho suy nghĩ đó.
Đối với Gnosis, với con đường bí mật và với việc tu sửa bản thân, cám dỗ riêng của mỗi chúng ta chính ta những cái tôi căm ghét Gnosis, cái tôi căm ghét việc rèn luyện tâm linh. Những cái tôi này hiểu rằng sự tồn tại của chúng trong tâm chúng ta đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi Gnosis và công trình rèn luyện này.
Những cái tôi tiêu cực và hay gây gổ đó dễ dàng chiếm quyền kiểm soát một số “cuộn phim tâm lý” lưu giữ trong trung tâm lý trí của chúng ta, từ đó sinh ra các dòng chảy tư tưởng độc hại và nguy hiểm.
Nếu chấp nhận những ý nghĩ đó, nếu chấp nhận những cái tôi tiêu cực đang thao túng trung tâm lý trí, thì chúng ta sẽ không thể thoát khỏi ảnh hưởng của chúng.
Đừng bao giờ quên rằng mọi cái tôi tiêu cực đều đánh lừa chúng ta và tự đánh lừa bản thân; tóm lại là nó nói dối.
Mỗi khi một người bỗng nhiên trở nên yếu đuối, vỡ mộng về Gnosis và con đường tu tập, hoặc đánh mất nhiệt huyết và buông bỏ những gì cao đẹp nhất, thì rõ ràng họ đã bị một cái tôi tiêu cực lừa dối.
Cái tôi tiêu cực của hành vi ngoại tình phá hủy nhiều gia đình tốt và khiến con cái khốn khổ.
Cái tôi tiêu cực của ghen tuông thì lừa gạt những người yêu nhau và hủy hoại hạnh phúc của họ.
Cái tôi tiêu cực của lòng kiêu ngạo tâm linh lừa dối những tín đồ trên con đường tâm linh. Vì tin là mình thông thái nên họ coi thường hoặc phản bội người thầy của mình.
Cái tôi tiêu cực lợi dụng trải nghiệm cá nhân, ký ức, những khát khao cao đẹp và cả sự chân thành của chúng ta. Nó khéo léo chọn lọc trong tất cả những điều ấy để tạo ra một hình ảnh dối trá, một thứ khiến ta mê muội và cuối cùng dẫn đến thất bại.
Nhưng khi một người nhận ra cái tôi đó và sống trong tỉnh giác, họ sẽ không bị lừa dối nữa.
| ← Trước: Chương 13 – Người quan sát và người bị quan sát | Tiếp theo: Chương 15 – Tính cá thể |
- Câu này trích Aeneid, tập VI ↩︎